{"id":1162,"date":"2023-08-03T11:02:27","date_gmt":"2023-08-03T11:02:27","guid":{"rendered":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/?post_type=raporty&p=1162"},"modified":"2025-08-05T11:37:30","modified_gmt":"2025-08-05T11:37:30","slug":"zaostrzenie_astmy_2023","status":"publish","type":"raporty","link":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/raporty\/zaostrzenie_astmy_2023\/","title":{"rendered":"Zaostrzenie astmy a jako\u015b\u0107 powietrza\u00a0 w s\u0105siedztwie"},"content":{"rendered":"

Raport przedstawia wyniki analiz dotycz\u0105ce ryzyka wyst\u0105pienia ataku astmy w trakcie epizod\u00f3w smogowych. Epizod smogowy to wyst\u0119puj\u0105ce kr\u00f3tkookresowo wysokie st\u0119\u017cenie zanieczyszcze\u0144 py\u0142owych i gazowych w powietrzu. Na potrzeby niniejszej analizy przyj\u0119to, \u017ce warunkiem jego zaistnienia jest przekroczenie przez st\u0119\u017cenie dobowe py\u0142u PM2,5 warto\u015bci 15 \u00b5g\/m3. Warto\u015b\u0107 ta zosta\u0142a ustalona w oparciu o rekomendacje wydane przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia (WHO).<\/p>\n\n\n\n

Ocena jako\u015bci powietrza w Polsce dokonywana jest na podstawie odczyt\u00f3w z lokalnych stacji monitoringu<\/strong>, co nie daje pe\u0142nego obrazu rozk\u0142adu przestrzennego zanieczyszcze\u0144 powietrza na terytorium miasta czy gminy. Jako\u015b\u0107 powietrza pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi cz\u0119\u015bciami miasta (gminy) mo\u017ce si\u0119 znacz\u0105co r\u00f3\u017cni\u0107 (nawet kilku- lub kilkunastokrotnie), zw\u0142aszcza w czasie wyst\u0119powania epizod\u00f3w smogowych. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 tego stanu s\u0105 tzw. hot-spoty<\/strong>, czyli miejsca o lokalnie podwy\u017cszonej emisji, kt\u00f3ra skutkuje bardzo wysokimi st\u0119\u017ceniami zanieczyszcze\u0144<\/strong>. Ich zasi\u0119g zale\u017cy od warunk\u00f3w meteorologicznych: je\u015bli s\u0105 one sprzyjaj\u0105ce epizodom smogowym (inwersja temperatury, niska pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru i niska temperatura), to emisja z pojedynczego domu mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na jako\u015b\u0107 powietrza w odleg\u0142o\u015bci nawet rz\u0119du kilku kilometr\u00f3w. Jednak przeci\u0119tnie zasi\u0119g takiego oddzia\u0142ywania wynosi od kilkudziesi\u0119ciu do kilkuset metr\u00f3w. Reasumuj\u0105c, hot-spot<\/strong> to zatem niewielki obszar, gdzie emisja pochodz\u0105ca z danego domu wywo\u0142uje z\u0142\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza w s\u0105siedztwie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Z uwagi na ograniczenia pomiar\u00f3w dokonywanych w stacjonarnych punktach monitoringu, w celu wiarygodnego i rzetelnego okre\u015blania stanu jako\u015bci powietrza na wskazanym obszarze, stosowane mog\u0105 by\u0107 dodatkowe metody pomiaru st\u0119\u017ce\u0144 zanieczyszcze\u0144. Jedn\u0105 z metod s\u0105 transekty (czyli pomiary mobilne), kt\u00f3re prowadzone s\u0105 z niedu\u017c\u0105 i stabiln\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 (do 30 km\/h) pojazdem wyposa\u017conym w specjalistyczny sprz\u0119t s\u0142u\u017c\u0105cy do mierzenia st\u0119\u017ce\u0144 wybranych zanieczyszcze\u0144. Przetestowana metodyka wymaga, aby pr\u00f3bnik by\u0142 wystawiony na zewn\u0105trz z dala od bezpo\u015brednich emisji (rury wydechowej) z pojazdu wykonuj\u0105cego pomiary. Jednocze\u015bnie trasa musi zosta\u0107 zaplanowana w taki spos\u00f3b, aby by\u0142a reprezentatywna dla identyfikacji hot-spot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Skuteczno\u015b\u0107 tej metody zosta\u0142a potwierdzona w ramach projektu realizowanego z Narodowym Centrum Bada\u0144 i Rozwoju pn. \u201cZintegrowany system polityki i program\u00f3w Ograniczenia Niskiej Emisji \u2013 ZONE\u201d (2020-2022 r.). <\/p>\n\n\n\n

S\u0105siedztwo hot-spot\u00f3w nie wp\u0142ywa r\u00f3wnomiernie i w takim samym stopniu na wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w. Utrzymuj\u0105ca si\u0119 z\u0142a jako\u015b\u0107 powietrza ma znacz\u0105cy wp\u0142yw na zdrowie ludzi, zw\u0142aszcza tych nale\u017c\u0105cych do grup szczeg\u00f3lnie nara\u017conych. Istniej\u0105 dwie g\u0142\u00f3wne klasyfikacje grup szczeg\u00f3lnie nara\u017conych – wed\u0142ug wieku i stanu zdrowia. W przypadku wieku do os\u00f3b najbardziej nara\u017conych na zanieczyszczenie powietrza nale\u017c\u0105 dzieci oraz seniorzy. Ze wzgl\u0119du na stan zdrowia mocniej odczuwaj\u0105 epizody smogowe osoby przewlekle chore, w szczeg\u00f3lno\u015bci na schorzenia uk\u0142adu oddechowego i sercowo-naczyniowego. Co za tym idzie, dzieci z przewlek\u0142ymi chorobami uk\u0142adu oddechowego (jak np. astma) odczuwaj\u0105 najsilniej negatywne skutki epizod\u00f3w smogowych. Z tego wzgl\u0119du grupa ta obj\u0119ta zosta\u0142a niniejsz\u0105 ocen\u0105 skutk\u00f3w zdrowotnych. <\/p>\n\n\n\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze zagadnienia, ECAC przygotowa\u0142 autorski spos\u00f3b oceny zagro\u017ce\u0144 epizod\u00f3w smogowych<\/strong>. Opieraj\u0105c si\u0119 na wiedzy epidemiologicznej, \u0142\u0105czy on informacje na temat nara\u017cenia na zanieczyszczenie powietrza uzyskane w wyniku prowadzonych pomiar\u00f3w transektowych<\/strong> z wp\u0142ywem na pogorszenie zdrowia w\u015br\u00f3d dzieci poprzez zaostrzenie objaw\u00f3w astmy.<\/strong> Efektem przeprowadzonej analizy s\u0105 informacje o nat\u0119\u017ceniu i rozk\u0142adzie przestrzennym negatywnych skutk\u00f3w epizod\u00f3w smogowych (przedstawione w formie mapy).<\/p>\n\n\n\n

Analiza ECAC wykaza\u0142a, \u017ce w Nowym Targu podczas epizod\u00f3w smogowych zim\u0105 2022\/2023 ryzyko ataku astmy mog\u0142o wzrosn\u0105\u0107 a\u017c o 46% w por\u00f3wnaniu do dni z czystym powietrzem. Szczeg\u00f3lnie zagro\u017cone by\u0142y dzieci \u2013 w najbardziej zanieczyszczonych strefach miasta statystyczne dziecko chore na astm\u0119 mog\u0142o do\u015bwiadczy\u0107 nawet 3 atak\u00f3w tygodniowo lub wymaga\u0107 leczenia, by ich unikn\u0105\u0107. Wyniki te dotycz\u0105 kr\u00f3tkoterminowych skutk\u00f3w nara\u017cenia na py\u0142 PM2,5, dla kt\u00f3rego WHO ustala dopuszczalne st\u0119\u017cenie dobowe na poziomie 15 \u00b5g\/m\u00b3. Cho\u0107 takie poziomy s\u0105 czasowo akceptowalne, analiza potwierdza, \u017ce nawet kr\u00f3tkie epizody przekrocze\u0144 maj\u0105 zauwa\u017calne skutki zdrowotne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":true,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}}},"kat":[32],"powiazane":[38],"class_list":["post-1162","raporty","type-raporty","status-publish","hentry","kat-najnowszy-raport","powiazane-powiazany-1"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/raporty\/1162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/raporty"}],"about":[{"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/raporty"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kat","embeddable":true,"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kat?post=1162"},{"taxonomy":"powiazane","embeddable":true,"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/powiazane?post=1162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}