{"id":1389,"date":"2026-02-23T11:38:26","date_gmt":"2026-02-23T11:38:26","guid":{"rendered":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/?p=1389"},"modified":"2026-02-23T12:17:35","modified_gmt":"2026-02-23T12:17:35","slug":"projekt_impaqt_mazowsze-copy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/projekt_impaqt_mazowsze-copy\/","title":{"rendered":"Krak\u00f3w na ustach \u015bwiata: Jak walka ze smogiem uratowa\u0142a 6 tysi\u0119cy istnie\u0144"},"content":{"rendered":"<p>Kiedy\u015b \u201estolica smogu\u201d, dzi\u015b \u2013 wz\u00f3r dla&nbsp;ca\u0142ej Europy. O&nbsp;spektakularnej przemianie Krakowa pisz\u0105 \u015bwiatowe media (<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2026\/feb\/20\/krakow-smog-poland-saved-lives-black-carbon-green-iniatives\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">artyku\u0142 w&nbsp;The Guardian<\/a>), a&nbsp;g\u0142os w&nbsp;tej sprawie zabrali eksperci, z&nbsp;kt\u00f3rymi \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracujemy. W&nbsp;najnowszym materiale podsumowuj\u0105cym dekad\u0119 walki o&nbsp;czyste powietrze, swoimi spostrze\u017ceniami podzielili si\u0119 Prezes naszej fundacji &#8211; \u0141ukasz Adamkiewicz oraz&nbsp;Anna Dworakowska z&nbsp;Polskiego Alarmu Smogowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Liczby, kt\u00f3re daj\u0105 do&nbsp;my\u015blenia: 6 000 uratowanych \u017cy\u0107<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>To nie s\u0105 tylko statystyki \u2013 to konkretne ludzkie historie. Z&nbsp;analizy przedstawionej przez&nbsp;<strong>\u0141ukasza Adamkiewicza<\/strong> wynika, \u017ce&nbsp;dzi\u0119ki radykalnemu ograniczeniu emisji sadzy (czarnego w\u0119gla) w&nbsp;Krakowie, w&nbsp;ci\u0105gu ostatniej dekady uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 niemal <strong>6 000 przedwczesnych zgon\u00f3w<\/strong>. To tak, jakby z&nbsp;mapy zagro\u017ce\u0144 znikn\u0119\u0142o ryzyko dla&nbsp;mieszka\u0144c\u00f3w sporego miasteczka.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0141ukasz Adamkiewicz, komentuj\u0105c te dane, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na&nbsp;kluczowy czynnik sukcesu: <strong>ponadpartyjne porozumienie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie ta jedno\u015b\u0107 pozwoli\u0142a na&nbsp;wprowadzenie odwa\u017cnych zmian, kt\u00f3re dzi\u015b owocuj\u0105 zdrowszymi p\u0142ucami krakowian.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Od 150 do&nbsp;30 dni smogu <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>O&nbsp;tym, jak dalek\u0105 drog\u0119 przeszed\u0142 Krak\u00f3w, przypomnia\u0142a r\u00f3wnie\u017c <strong>Anna Dworakowska<\/strong>, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka Polskiego Alarmu Smogowego. Jej diagnoza jest jasna: nast\u0105pi\u0142a gigantyczna poprawa.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jeszcze 10 lat temu Krak\u00f3w zmaga\u0142 si\u0119 z&nbsp;oko\u0142o <strong>150 dniami w&nbsp;roku<\/strong>, w&nbsp;kt\u00f3rych normy py\u0142\u00f3w by\u0142y drastycznie przekroczone.<\/li>\n\n\n\n<li>Dzi\u015b ta liczba spad\u0142a do&nbsp;oko\u0142o <strong>30 dni<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dworakowska wskazuje, \u017ce&nbsp;fundamentem zmian by\u0142 wprowadzony w&nbsp;2019 roku zakaz spalania paliw sta\u0142ych oraz&nbsp;system dotacji, kt\u00f3ry pozwoli\u0142 mieszka\u0144com wymieni\u0107 tysi\u0105ce \u201ekopciuch\u00f3w\u201d na&nbsp;ekologiczne \u017ar\u00f3d\u0142a ciep\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Medyczny dow\u00f3d na&nbsp;sukces<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Efekty wida\u0107 nie tylko w&nbsp;czujnikach py\u0142\u00f3w, ale&nbsp;przede wszystkim w&nbsp;gabinetach lekarskich. Dr Marcel Mazur z&nbsp;Collegium Medicum UJ, cytowany w&nbsp;materiale, przytacza twarde dane medyczne: w&nbsp;latach 2008\u20132018 liczba przypadk\u00f3w astmy u&nbsp;dzieci w&nbsp;Krakowie spad\u0142a o&nbsp;<strong>17%<\/strong>, a&nbsp;alergicznego nie\u017cytu nosa o&nbsp;blisko <strong>28%<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Co dalej? Wyzwanie \u201eobwarzanka\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mimo ogromnego sukcesu, nasi eksperci nie osiadaj\u0105 na&nbsp;laurach. Zar\u00f3wno \u0141ukasz Adamkiewicz, jak i&nbsp;Anna Dworakowska zgodnie zauwa\u017caj\u0105, \u017ce&nbsp;Krak\u00f3w wci\u0105\u017c bywa zak\u0142adnikiem s\u0105siednich gmin (tzw. krakowskiego obwarzanka), gdzie proces wymiany piec\u00f3w post\u0119puje wolniej. Smog nie zna granic administracyjnych, dlatego&nbsp;do\u015bwiadczenia stolicy Ma\u0142opolski musz\u0105 sta\u0107 si\u0119 drogowskazem dla&nbsp;ca\u0142ego regionu i&nbsp;innych miast w&nbsp;Europie Wschodniej.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeste\u015bmy dumni, \u017ce&nbsp;g\u0142os naszej fundacji i&nbsp;wiedza \u0141ukasza Adamkiewicza przyczyniaj\u0105 si\u0119 do&nbsp;budowania globalnej \u015bwiadomo\u015bci na&nbsp;temat czystego powietrza. Walka trwa, ale&nbsp;przyk\u0142ad Krakowa pokazuje, \u017ce&nbsp;<strong>zwyci\u0119stwo nad&nbsp;smogiem jest mo\u017cliwe.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy\u015b \u201estolica smogu\u201d, dzi\u015b \u2013 wz\u00f3r dla&nbsp;ca\u0142ej Europy. O&nbsp;spektakularnej przemianie Krakowa pisz\u0105 \u015bwiatowe media (artyku\u0142 w&nbsp;The Guardian), a&nbsp;g\u0142os w&nbsp;tej sprawie zabrali eksperci, z&nbsp;kt\u00f3rymi \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracujemy. W&nbsp;najnowszym materiale podsumowuj\u0105cym dekad\u0119 walki o&nbsp;czyste powietrze, swoimi spostrze\u017ceniami podzielili si\u0119 Prezes naszej fundacji &#8211; \u0141ukasz Adamkiewicz oraz&nbsp;Anna Dworakowska z&nbsp;Polskiego Alarmu Smogowego. Liczby, kt\u00f3re daj\u0105 do&nbsp;my\u015blenia: 6 000 uratowanych \u017cy\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1390,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1389","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1389"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1389\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1393,"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1389\/revisions\/1393"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cleanaircentre.eu\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}